महालक्ष्मी कॅलेंडर 2026 नोव्हेंबर महिना मराठी | पंचांग, व्रत, सण, तिथी, शुभ मुहूर्त आणि महत्त्वाचे दिवस

महालक्ष्मी कॅलेंडर 2026 नोव्हेंबर मराठी कॅलेंडर हा हिंदू धर्मातील अत्यंत पवित्र आणि सणांनी भरलेला महिना आहे. या महिन्यात दिवाळी, धनत्रयोदशी, लक्ष्मीपूजन, नरक चतुर्दशी, गोवर्धन पूजा, बलीप्रतिपदा, भाऊबीज, छठ पूजा, देवउठणी एकादशी, तुळशी विवाह आणि कार्तिक पौर्णिमा यांसारखे अनेक महत्त्वाचे धार्मिक उत्सव साजरे केले जातात. महाराष्ट्रासह संपूर्ण भारतात या महिन्याला धार्मिक, सांस्कृतिक आणि आध्यात्मिक दृष्टिकोनातून विशेष महत्त्व आहे.

या पानावर तुम्हाला नोव्हेंबर 2026 च्या मराठी पंचांगातील सर्व माहिती एका ठिकाणी मिळेल. यात प्रत्येक दिवसाची तिथी, वार, नक्षत्र, योग, करण, सूर्योदय, सूर्यास्त, पक्ष, एकादशी, अमावस्या, पौर्णिमा, संक्रांत, व्रत, शुभ दिवस आणि प्रमुख सणांची माहिती दिली आहे.

महालक्ष्मी कॅलेंडर 2026 नोव्हेंबर मराठी – महिन्याचा आढावा

माहिती	तपशील
महिना	नोव्हेंबर 2026
हिंदू महिना	कार्तिक – मार्गशीर्ष
विक्रम संवत	2083
पक्ष	कृष्ण पक्ष व शुक्ल पक्ष
प्रमुख सण	दिवाळी
अमावस्या	9 नोव्हेंबर 2026
कार्तिक पौर्णिमा	24 नोव्हेंबर 2026
रमा एकादशी	5 नोव्हेंबर 2026
देवउठणी एकादशी	20 नोव्हेंबर 2026
भाऊबीज	11 नोव्हेंबर 2026

नोव्हेंबर 2026 मधील प्रमुख सण आणि व्रत

दिनांक	वार	सण / व्रत
5 नोव्हेंबर	गुरुवार	रमा एकादशी
6 नोव्हेंबर	शुक्रवार	धनत्रयोदशी, प्रदोष व्रत
7 नोव्हेंबर	शनिवार	मासिक शिवरात्री
8 नोव्हेंबर	रविवार	दिवाळी, नरक चतुर्दशी, लक्ष्मीपूजन
9 नोव्हेंबर	सोमवार	कार्तिक अमावस्या, गोवर्धन पूजा, बलीप्रतिपदा
11 नोव्हेंबर	बुधवार	भाऊबीज
15 नोव्हेंबर	रविवार	छठ पूजा
16 नोव्हेंबर	सोमवार	वृश्चिक संक्रांत
20 नोव्हेंबर	शुक्रवार	देवउठणी एकादशी
21 नोव्हेंबर	शनिवार	तुळशी विवाह
22 नोव्हेंबर	रविवार	प्रदोष व्रत
24 नोव्हेंबर	मंगळवार	कार्तिक पौर्णिमा
27 नोव्हेंबर	शुक्रवार	गणाधिप संकष्टी चतुर्थी

नोव्हेंबर 2026 मधील प्रमुख सणांचे महत्त्व

दिवाळी

दिवाळी हा भारतातील सर्वात मोठा आणि आनंदाचा सण मानला जातो. या दिवशी भगवान श्रीगणेश आणि माता लक्ष्मीची पूजा करून सुख, समृद्धी आणि ऐश्वर्याची प्रार्थना केली जाते. घरोघरी दिवे, रांगोळी, फटाके आणि मिठाई यामुळे उत्साहाचे वातावरण असते.

धनत्रयोदशी

धनत्रयोदशी हा दिवाळी उत्सवाचा प्रारंभ मानला जातो. या दिवशी सोने, चांदी, नवीन भांडी, वाहन किंवा इतर शुभ वस्तू खरेदी करणे अत्यंत शुभ मानले जाते. भगवान धन्वंतरी आणि कुबेर यांचीही पूजा केली जाते.

गोवर्धन पूजा व बलीप्रतिपदा

गोवर्धन पूजेमध्ये भगवान श्रीकृष्णांनी गोवर्धन पर्वत उचलून भक्तांचे रक्षण केले, त्या घटनेची आठवण म्हणून पूजा केली जाते. बलीप्रतिपदा हा राजा बळीच्या स्मरणाचा दिवस असून व्यापारी वर्गासाठी नवीन वर्षाची सुरुवात मानली जाते.

भाऊबीज

भाऊबीज हा भाऊ-बहिणीच्या प्रेमाचा सण आहे. बहिण आपल्या भावाच्या दीर्घायुष्य, उत्तम आरोग्य आणि यशासाठी प्रार्थना करते, तर भाऊ तिच्या रक्षणाचे वचन देतो.

देवउठणी एकादशी

चातुर्मास समाप्त झाल्यानंतर भगवान विष्णू योगनिद्रेतून जागृत होतात, अशी श्रद्धा आहे. या दिवसापासून विवाह, गृहप्रवेश आणि इतर शुभ कार्यांना पुन्हा सुरुवात होते.

कार्तिक पौर्णिमा

कार्तिक पौर्णिमा ही वर्षातील अत्यंत पुण्यदायी पौर्णिमांपैकी एक मानली जाते. या दिवशी पवित्र नदीत स्नान, दीपदान, दानधर्म, मंदिर दर्शन आणि विष्णू-शिव पूजन यांना विशेष महत्त्व असते.

नोव्हेंबर 2026 मधील महत्त्वाच्या तिथी

हिंदू धर्मामध्ये प्रत्येक तिथीचे धार्मिक आणि आध्यात्मिक महत्त्व आहे. पूजा, व्रत, शुभ कार्य, दानधर्म आणि धार्मिक विधी करताना तिथीचा विचार केला जातो.

तिथी	दिनांक
रमा एकादशी	5 नोव्हेंबर 2026
प्रदोष व्रत (कृष्ण पक्ष)	6 नोव्हेंबर 2026
मासिक शिवरात्री	7 नोव्हेंबर 2026
कार्तिक अमावस्या	9 नोव्हेंबर 2026
देवउठणी एकादशी	20 नोव्हेंबर 2026
प्रदोष व्रत (शुक्ल पक्ष)	22 नोव्हेंबर 2026
कार्तिक पौर्णिमा	24 नोव्हेंबर 2026
गणाधिप संकष्टी चतुर्थी	27 नोव्हेंबर 2026

नोव्हेंबर 2026 मधील प्रमुख धार्मिक दिवस

रमा एकादशी

रमा एकादशीला भगवान विष्णूची उपासना केली जाते. या दिवशी उपवास, विष्णू सहस्रनाम पठण आणि दानधर्म केल्यास विशेष पुण्य प्राप्त होते असे मानले जाते.

मासिक शिवरात्री

प्रत्येक महिन्यात येणारी शिवरात्री भगवान शिवाच्या भक्तांसाठी अत्यंत महत्त्वाची असते. या दिवशी रुद्राभिषेक, बेलपत्र अर्पण आणि “ॐ नमः शिवाय” मंत्राचा जप करण्याची परंपरा आहे.

कार्तिक अमावस्या

कार्तिक अमावस्या ही लक्ष्मीपूजनासाठी सर्वात महत्त्वाची रात्र मानली जाते. व्यापारी, उद्योगपती आणि गृहस्थ या दिवशी नवीन आर्थिक वर्षाची सुरुवात शुभ मानून माता लक्ष्मीची विशेष पूजा करतात.

छठ पूजा

छठ पूजा विशेषतः सूर्यदेव आणि छठी मय्याच्या उपासनेसाठी केली जाते. उपवास, नदी किंवा तलावाच्या काठी अर्घ्य देणे आणि सूर्यपूजन ही या व्रताची प्रमुख वैशिष्ट्ये आहेत.

तुळशी विवाह

देवउठणी एकादशीनंतर तुळशी आणि भगवान विष्णू (शालिग्राम) यांचा विवाह सोहळा साजरा केला जातो. यानंतर हिंदू विवाहसोहळ्यांचा शुभ काळ सुरू झाल्याचे मानले जाते.

नोव्हेंबर 2026 मधील संक्रांत

वृश्चिक संक्रांत – 16 नोव्हेंबर 2026

या दिवशी सूर्य वृश्चिक राशीत प्रवेश करतो. संक्रांतीच्या दिवशी स्नान, दान, जप, हवन आणि देवपूजा करणे अत्यंत शुभ मानले जाते.

कार्तिक महिन्याचे धार्मिक महत्त्व

कार्तिक महिना हिंदू धर्मातील सर्वात पवित्र महिन्यांपैकी एक आहे. या महिन्यात दररोज सकाळी स्नान, दीपदान, तुळशी पूजन, विष्णू पूजा आणि शिवपूजा करण्याची परंपरा आहे.

कार्तिक महिन्यात केलेले उपवास, दानधर्म, अन्नदान आणि धार्मिक कार्य अनेक पटींनी पुण्यदायी मानले जातात. अनेक भाविक संपूर्ण महिनाभर मंदिरात दर्शन, हरिनाम सप्ताह, भजन-कीर्तन आणि धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये सहभागी होतात.

पंचांगातील महत्त्वाचे घटक

तिथी

चंद्राच्या स्थितीनुसार तिथी निश्चित केली जाते. विवाह, नामकरण, गृहप्रवेश, मुंज, वास्तुशांती आणि इतर शुभ कार्यांसाठी योग्य तिथी निवडली जाते.

वार

प्रत्येक वाराचा वेगळा धार्मिक अर्थ आहे.

• सोमवार – भगवान शिव
• मंगळवार – श्रीहनुमान
• बुधवार – श्रीगणेश
• गुरुवार – भगवान विष्णू आणि बृहस्पती
• शुक्रवार – देवी लक्ष्मी
• शनिवार – शनिदेव
• रविवार – सूर्यनारायण

नक्षत्र

पंचांगातील नक्षत्र शुभ मुहूर्त निश्चित करण्यासाठी महत्त्वाची भूमिका बजावते. विविध धार्मिक कार्ये योग्य नक्षत्रात करण्यास अधिक शुभ मानले जाते.

योग

योग हा सूर्य आणि चंद्र यांच्या खगोलीय स्थितीवर आधारित असतो. शुभ योगामध्ये सुरू केलेले कार्य यशस्वी होण्याची शक्यता अधिक असल्याचे मानले जाते.

करण

करण हे तिथीचे अर्धे भाग असते. पंचांगातील करणाचा उपयोग शुभ वेळ, मुहूर्त आणि धार्मिक विधी निश्चित करण्यासाठी केला जातो.

नोव्हेंबर 2026 मधील अमावस्या आणि पौर्णिमेचे महत्त्व

कार्तिक अमावस्या – 9 नोव्हेंबर 2026

कार्तिक अमावस्या हा दिवाळी उत्सवातील सर्वात महत्त्वाचा दिवस मानला जातो. या दिवशी माता लक्ष्मी, भगवान श्रीगणेश आणि कुबेर यांची पूजा करून धन, समृद्धी आणि सुख-शांतीची प्रार्थना केली जाते. व्यापारी वर्ग नवीन हिशोबाची सुरुवात या दिवशी करतो. संध्याकाळी घर, मंदिर आणि परिसरात दीप प्रज्वलित करून अंधारावर प्रकाशाचा विजय साजरा केला जातो.

कार्तिक पौर्णिमा – 24 नोव्हेंबर 2026

कार्तिक पौर्णिमा ही हिंदू धर्मातील अत्यंत पुण्यदायी पौर्णिमा मानली जाते. या दिवशी पवित्र नद्यांमध्ये स्नान, दीपदान, दानधर्म, विष्णू आणि भगवान शिव यांची पूजा करण्याची परंपरा आहे. अनेक ठिकाणी देव दीपावली आणि धार्मिक यात्रा आयोजित केल्या जातात.

नोव्हेंबर 2026 मध्ये शुभ कार्यांसाठी पंचांगाचा उपयोग

मराठी पंचांगाचा उपयोग केवळ सण आणि व्रत पाहण्यासाठीच होत नाही, तर विविध शुभ कार्यांसाठी योग्य दिवस आणि मुहूर्त निवडण्यासाठीही केला जातो.

पंचांगाच्या मदतीने खालील कार्यांसाठी शुभ वेळ निश्चित करता येते.

• विवाह मुहूर्त
• गृहप्रवेश
• वाहन खरेदी
• नवीन व्यवसाय सुरू करणे
• दुकान किंवा कार्यालय उद्घाटन
• भूमिपूजन
• वास्तुशांती
• नामकरण संस्कार
• मुंज आणि इतर धार्मिक विधी
• देवप्रतिष्ठा व मंदिर पूजा

योग्य तिथी, नक्षत्र, योग आणि करण यांचा विचार करून शुभ कार्य केल्यास अधिक सकारात्मक परिणाम मिळतात, अशी धार्मिक श्रद्धा आहे.

नोव्हेंबर महिन्यातील प्रमुख धार्मिक परंपरा

कार्तिक महिन्यात अनेक भाविक दररोज सकाळी लवकर उठून स्नान, देवपूजा, तुळशी पूजन आणि दीपदान करतात. मंदिरांमध्ये विशेष आरती, हरिपाठ, भजन, कीर्तन आणि धार्मिक कार्यक्रम आयोजित केले जातात.

या महिन्यात खालील धार्मिक कार्यांना विशेष महत्त्व आहे.

• तुळशी पूजन
• दीपदान
• विष्णू सहस्रनाम पठण
• श्रीमद्भगवद्गीता वाचन
• हरिनाम जप
• अन्नदान
• गोसेवा
• ब्राह्मण भोजन
• पवित्र नदीमध्ये स्नान
• मंदिर दर्शन

महालक्ष्मी कॅलेंडर 2026 नोव्हेंबर मराठी पंचांगाचे महत्त्व

मराठी पंचांग हे हिंदू धर्मातील दैनंदिन जीवनाचा महत्त्वाचा भाग आहे. प्रत्येक दिवसाची तिथी, नक्षत्र, योग, करण, वार, सूर्योदय, सूर्यास्त आणि ग्रहांची स्थिती जाणून धार्मिक तसेच सामाजिक निर्णय घेण्यास पंचांग मार्गदर्शन करते.

सण-उत्सव, उपवास, व्रत, संक्रांत, एकादशी, अमावस्या, पौर्णिमा तसेच शुभ मुहूर्त यांची अचूक माहिती मिळण्यासाठी मराठी पंचांगाचा वापर मोठ्या प्रमाणावर केला जातो. महाराष्ट्रातील लाखो कुटुंबे आजही दैनंदिन जीवनात पंचांगाचा आधार घेतात.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)